220-Zwagermieden Land van Ons v2

{{Meebezig}}

{{Infobox park
| park=Zwagermieden
| afbeelding=Westergeest De Dolle Triemen Zwagermieden Feartspad Miedwei Hamsterpaad 08 23 40 573000.jpeg
| onderschrift=Weilanden in de Zwagermieden
| type=[[Veenweidegebied]]
| provincie={{NL-vlag|Friesland (provincie)}}
| gemeente=[[Dantumadeel]]
| locatie=[[Zwaagwesteinde]]
| status=[[Natuurnetwerk Nederland|EHS]], weidevogelgebied
| aantalbezoekers=
| voorzieningen=[[Cultuurlandschap]]
| beheerder= [[Staatsbosbeheer]]
| oppervlakte=390 [[hectare|ha]]
| ontginning= Middeleeuwen
| lat_deg = 53
| lat_min = 15
| lat_sec = 19
| lat_dir = N
| lon_deg = 6
| lon_min = 2
| lon_sec = 8
| lon_dir = E
| mapname=Friesland
| maptype=relief
}}
De '''Zwagermieden''' is een [[natuurgebied]] in de [[Nederland]]se provincie [[Friesland]] op de grens van de gemeentes [[Noardeast-Fryslân]] en [[Dantumadeel]]. Het gebied wordt begrensd door de [[Petsleat|Petsloot]] in het westen en noorden, de [[Kollumerzwaagstervaart]] in het oosten en de Easterbroeksterwei en de Mieden in het zuiden. De Zwagermieden maken deel uit van de zogenaamde Natte As, een strook van aaneengesloten natte natuurgebieden die van zuidwest naar noordoost dwars door Friesland loopt.

Het natuurgebied is eigendom van [[Staatsbosbeheer]] en een aantal boeren en is ongeveer 390 hectare groot. Het bestaat voornamelijk uit natte open [[weiland]]en en [[rietland]]en, met in het zuiden wat meer begroeiing. Het gebied is beperkt toegankelijk; er lopen een aantal wandelpaden langs het natuurgebied.

De Zwagermieden was van 1883 tot 1970 deel van het [[Waterschap (Nederland)|Waterschap]] [[Zwagermieden en De Triemen]]. Aan de rand van het gebied staat een gemaal met eveneens de naam ''Zwagermieden''.

== Geschiedenis ==
Tijdens het [[Holoceen]] was de zeespiegel hoger dan tegenwoordig en ontstonden [[Veen (grondsoort)|veengebieden]]. In de [[Middeleeuwen]] besloeg dit veen uiteindelijk zeer grote delen van de provincie Friesland. Tijdens de [[Grote Ontginning]] werd dit veen ontgonnen. Sinds de 13e eeuw werd [[turf (brandstof)|turf]] gewonnen uit Zwagermieden dat tijdens het [[interglaciaal]] ontstaan is. Door turfwinning en ontwatering verdween het 6 meter dikke hoogveenpakket en [[Bodemdaling|daalde de bodem]]. De smalle lange weilanden dateren uit deze periode en zijn nog zichtbaar in het veenweidegebied op de hoogtekaart. Rondom 1400 verdween de bewoning naar de dan hogere [[dekzandrug]]gen van de [[Friese Wouden]].{{Citeer web|url=http://www.historischepaden.nl/index.php?page=Wandelroutes&action=view&id=6|titel=Wandelroute 25. De Triemen - Zwagermieden|bezochtdatum=juli 2021|auteur=Landschapsbeheer Friesland|achternaam=SGB Noordelijke Friese Wouden|voornaam=Gemeenten in Noordoost Friesland|datum=juli 2021|uitgever=Provincie Friesland}} Tegen het einde van de [[Middeleeuwen]] was de ontginning voltooid. Mieden zijn laaggelegen [[hooiland]]en, ongeschikt voor bewoning, die niet bemest werden omdat ze vaak ver van de boerderij lagen.

== (Her)inrichting ==
In de [[Relatienota]] uit 1975 werd 180 hectare als natuurgebied aangewezen. In 1990 werd een deel van de Zwagermieden via het [[NatuurBeleidsplan]] 'kerngebied' van de [Natuurnetwerk Nederland|ecologische hoofdstructuur].{{Citeer web|url=http://www.itfryskegea.nl/wp-content/uploads/2017/11/EHS_Trynwalden2010.pdf|titel=EHS Trynwâlden-Zwagermieden 2010|bezochtdatum=}} Bij de [[ruilverkaveling]] van [Kollumerland en Nieuwkruisland|Kollumerland] ontstond 400 hectare natuur wat de streekbewoners als verlies en bedreiging zagen zodat inrichtingsavonden gehouden werden.{{Citeer boek|titel=Inrichtingsplannen Miedengebieden|auteur=Wout Bijkerk|medeauteurs=M Bongers, J van der Veen|url=https://www.yumpu.com/nl/document/read/20162060/inrichtingsplannen-het-mieden-project|uitgever=Altenburg & Wymenga|datum=2006|pagina's=1-145}}{{Citeer web|url=https://www.surhuisterveen.com/actueel/de-toekomst-van-de-mieden-is-aan-de-bewoners|titel=De toekomst van de Mieden is aan de bewoners|bezochtdatum=Mei 2021|auteur=Friesch Dagblad (09-11-2005)|achternaam=Surhuisterveen.com|datum=9 November 2005|uitgever=Friesch Dagblad (09-11-2005)}} Na de landschapsherinrichting kreeg Staatsbosbeheer 1400 hectare van de Zwagermieden in eigendom. In 2004 zijn twee jonge moerasgebieden aangelegd en sinds 2017 is een [[informatiepaneel]] en een [[Vogelkijkwand|vogelkijkhut]] aanwezig bij het Natuurreservaat.

== Landschap==
De Zwagermieden zijn onderdeel van de [Natuurnetwerk Nederland|ecologische hoofdstructuur] een netwerk van Natuurgebieden in Nederland. Het gebied is een schakel in de natte as van de Friese natuurgebieden [[Lauwersmeer]], [[Houtwiel]], [[Ottema-Wiersma-reservaat]] en het [[Groote Wielen (natuurgebied)|Groote Wielen]]-complex.

In het centrum van het gebied liggen een paar [[broekbos]]jes die deels gekapt worden voor de [[weidevogels]].

Grondwater, afkomstig van de hoger gelegen zandgronden, komt als kwel weer boven in de Zwagermieden. De nadruk in De Mieden ligt op grondwater gebaseerde natuur.

== Weidevogels & Flora ==
Het landschap van de Zwagermieden is al honderden jaren niet aangetast met bijzondere planten als [[stijve moerasweegbree]], [[kleinste egelskop]]{{Citeer tijdschrift|achternaam=Plantinga|voornaam=Jan Erik|medeauteurs=Jakob Hanenburg|url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/701311/TWR2019029001003.pdf|titel=Kleinste egelskop (Sparganium natans) uit het diepste dal|jaargang=Natuur in Fryslan Jaargang 29|tijdschrift=Twirre|datum=2019 nr1}} en de [[welriekende agrimonie]].{{Citeer tijdschrift|achternaam=Papenburg|voornaam=Gertie|medeauteurs=Yde van der Heide|taal=NL|url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/554940/TWR1992003002002.pdf|titel=Aspecten van de Vogel en Plantenwereld in een deel van de Zwagermieden in 1991|jaargang=1992|tijdschrift=Twirre 3|datum=April 1992}} De [[watersnip]], [[roerdomp]], [[tureluur]], [[veldleeuwerik]], [[zomertaling]] en [[kievit]] zijn als broedvogel vastgesteld en worden ook beschermd door verwijderen van bosjes en aanpassing van waterstanden. In 2019 en 2020 vond onderzoek plaats naar de predatie van weidevogels door de beschermde steenmarter.{{Citeer boek|titel=Onderzoek naar predatie door Steenmarter van weidevogels, Zwagermieden 2019|auteur=B. Jonge Poerink|medeauteurs=E.B. Oosterveld, Jasja Dekker|url=https://www.altwym.nl/wp-content/uploads/2020/12/AW-rapport-3247C-Onderzoek-steenmartepredatie-Zwagermieden-2019_eindrapport.pdf|uitgever=Altenburg & Wymenga|datum=Zomer 2019}}

{{Appendix}}

[[Categorie:Natuurgebied in Friesland]]
[[Categorie:Friesland]]
[[Categorie:Geografie van Friesland]]
[[Categorie:Landschapsmonument]]
[[Categorie:Provinciaal landschap]]
[[Categorie:Streek in Friesland]]
[[Categorie:Polder in Friesland]]
[[Categorie:Geografie van Noardeast-Fryslân]]
[[Categorie:Kollumerland en Nieuwkruisland]]

https://www.vogelwarte.ch/assets/files/projekte/entwicklung/zustandsbericht%202021/Zustandsbericht%202021_en_low.pdf

Posted on September 07, 2021 12:22 PM by ahospers ahospers

Comments

No comments yet.

Add a Comment

Sign In or Sign Up to add comments